Krzysztof Wielicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzysztof Wielicki
Ilustracja
Krzysztof Wielicki w czasie prelekcji w Bibliotece Śląskiej w Katowicach
Data i miejsce urodzenia 5 stycznia 1950
Szklarka Przygodzicka
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Krzysztof Jerzy Wielicki (ur. 5 stycznia 1950 w Szklarce Przygodzickiej) – polski wspinacz, taternik, alpinista i himalaista. Piąty człowiek na Ziemi, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Górskie wędrówki rozpoczął w harcerstwie, a pasję kontynuował podczas studiów. Ukończył studia na Politechnice Wrocławskiej uzyskując tytuł inżyniera elektronika[1]. Pełnił funkcję szefa Komisji Turystyki Zrzeszenia Studentów Polskich na Wydziale Elektroniki Politechniki Wrocławskiej. Pierwsze wspinaczki stały się jego udziałem w Sokolikach w maju 1970 roku. W lutym 1972 roku był uczestnikiem letniego kursu wspinaczkowego i obozu zimowego, których kierownikiem była Wanda Rutkiewicz.

Latem 1973 roku podczas obozu w Dolomitach odnotował pierwsze zagraniczne sukcesy. Wspólnie z Bogdanem Nowaczykiem jako pierwsi dokonali jednodniowego przejścia drogi Via Italiano-Francese na Punta Civetta[2]. W późniejszych latach był uczestnikiem wypraw w góry Kaukazu, Hindukuszu i Pamiru.

17 lutego 1980 roku jako członek narodowej wyprawy na Mount Everest pod kierownictwem Andrzeja Zawady, wspólnie z Leszkiem Cichym dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik. Był to sukces polskiego himalaizmu, który początkowo był kwestionowany przez himalaistę Reinholda Messnera.

Krzysztof Wielicki oprócz Mount Everestu jest jeszcze pierwszym zimowym zdobywcą Kanczendzongi i Lhotse, a zatem trzech spośród czterech najwyższych szczytów świata, które jako jedyne przekraczają 8500 m wysokości (ostatni z tej czwórki, K2, jest jedynym ośmiotysięcznikiem niezdobytym zimą). Na Lhotse stanął samotnie w noc sylwestrową w gorsecie, który nosił po uszkodzeniu kręgosłupa w górach. Jest to jedyne w historii pierwsze zimowe wejście na ośmiotysięcznik dokonane samotnie.

Na Broad Peak „wbiegł” solo w ciągu jednego dnia (pierwsze na świecie wejście z bazy na szczyt ośmiotysięcznika w ciągu jednej doby). Na Dhaulagiri (w 16 godzin) i Sziszapangmę wspiął się sam, wytyczając nowe drogi. Nikt też nie towarzyszył mu podczas wejścia na szczyt Gaszerbruma II. Świadkami samotnego wejścia na Nanga Parbat, jedną z największych ścian Ziemi, byli jedynie pakistańscy pasterze obserwujący jego wyczyn z oddalonych łąk. Brał udział w kilku wyprawach na K2. Dopiero podczas czwartej, latem 1996, wytrwałość została nagrodzona – wszedł na szczyt Filarem Północnym z dwoma włoskimi alpinistami. Po biwaku niedaleko szczytu zejście zamieniło się w dramatyczną i szczęśliwie zakończoną akcję sprowadzania skrajnie wycieńczonego Włocha. W akcji ratunkowej pomagali dwaj inni polscy himalaiści: Ryszard Pawłowski i Piotr Pustelnik, którzy także w tym czasie atakowali K2.

W następnych latach zaczął kierować zimowymi wyprawami. Zorganizował wyprawę zimową (Polska Wyprawa Zimowa Netia K2 2002-2003) na K2, która jednak nie zdobyła szczytu. Na przełomie lat 2006/2007 podjął kolejną zimową próbę zdobycia ośmiotysięcznika, tym razem Nanga Parbat, lecz z powodu skrajnie trudnych warunków pogodowych musiał wycofać się wraz ze swoim zespołem. W 2013 roku był kierownikiem ekspedycji, której celem było pierwsze zimowe wejście na Broad Peak. 5 marca 2013 szczyt zdobyli Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka oraz Tomasz Kowalski (dwaj ostatni zginęli podczas zejścia ze szczytu). W 2018 r. kierował kolejną próbą pierwszego zimowego wejścia na K2. W czasie tej wyprawy dwaj jej członkowie, Denis Urubko i Adam Bielecki, przeprowadzili spektakularną akcję ratunkową na Nanga Parbat, ratując Francuzkę Elisabeth Revol po jej wyprawie na szczyt, w czasie której zaginął Tomasz Mackiewicz; Wielicki koordynował akcję ratunkową. [3][4]

Został członkiem The Explorers Club. W latach 2005-2007 był członkiem Kapituły Nagrody Środowisk Wspinaczkowych „Jedynka”[5][6][7].

W zapowiedzianym na 2020 filmie Broad Peak w rolę Wielickiego wcieli się Łukasz Simlat[8].

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Tytuł „Giganta” przyznawany przez poznański oddział „Gazety Wyborczej” (1996)[1]
  • Nagroda Explorer (motto: „Explorare Ausis” – „Tym, którzy mają odwagę odkrywać”) podczas Explorers Festival w Łodzi (2000)
  • Lowell Thomas Award, przyznany przez The Explorers Club, wyróżniony jako jedyny Polak (2001)[9]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (9 grudnia 2003, postanowieniem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego za wybitne zasługi dla polskiego taternictwa i alpinizmu, za popularyzowanie sportu wspinaczkowego)[10]
  • Honorowe Obywatelstwo Miasta i Gminy Ostrzeszów (28 listopada 1996)[11][1]
  • Super Kolos (2006, za całokształt osiągnięć wspinaczkowych i eksploracyjnych w górach wysokich)
  • Medal okolicznościowy Politechniki Wrocławskiej (2015)[12]
  • 9 czerwca 2017 Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła nazwę dla jednej z planetoid pasa głównego odkrytej przez V.S. Cassulliego (173094) Wielicki[13].

Podbój Korony Himalajów i Karakorum[edytuj | edytuj kod]

  • Mount Everest (8848 m n.p.m.) 1980 – I zimowe wejście na ośmiotysięcznik
  • Broad Peak (8048 m) 1984 – I wejście na ośmiotysięcznik i powrót do bazy w jedną dobę (21,5 h), wejście solo
  • Manaslu (8163 m) 1984 – nową drogą oraz 1992 – drogą klasyczną
  • Kanczendzonga (8586 m) 1986 – I zimowe wejście
  • Makalu (8463 m) 1986 – nowym wariantem, w stylu alpejskim
  • Lhotse (8511 m) 1988 – pierwsze zimowe wejście, solo, w gorsecie ortopedycznym
  • Dhaulagiri (8156 m) 1990 – nową drogą, wejście solo
  • Annapurna (8091 m) 1991 – drogą Boningtona
  • Czo Oju (8201 m) 1993 – polską drogą
  • Sziszapangma (8021 m) 1993 – nową drogą, wejście solo
  • Gaszerbrum II (8035 m) 1995 – drogą klasyczną, wejście solo – oraz 2006 – drogą klasyczną
  • Gaszerbrum I (8068 m) 1995 – drogą japońską, w stylu alpejskim
  • K2 (8611 m) 1996 – drogą japońską
  • Nanga Parbat (8125 m) 1996 – drogą Kinshofera, wejście solo


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Krzysztof Wielicki. ostrzeszow.pl. [dostęp 2018-01-26].
  2. Krzysztof Wielicki, Piotr Drożdż, Mój wybór. Wywiad - rzeka. Tom 1, 2014.
  3. Elisabeth Revol znaleziona przez Urubko i Bieleckiego | Nanga Parbat, „Przegląd Sportowy”, 27 stycznia 2018 [dostęp 2018-02-01] (pol.).
  4. Media na całym świecie pod wrażeniem akcji Polaków na Nanga Parbat, 28 stycznia 2018 [dostęp 2018-02-01].
  5. Jedynka 2005 przyznana!. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  6. Nagroda Środowisk Wspinaczkowych - Jedynka: Finaliści Jedynki 2006 wyłonieni!. kfg.pl. [dostęp 2012-03-21].
  7. Nominacje do nagrody Jedynka za 2007 rok. pza.org.pl. [dostęp 2012-03-21].
  8. Broad Peak w bazie filmpolski.pl
  9. The Explorers Club – The Lowell Thomas Award (ang.) [dostęp 2016-02-25]
  10. M.P. z 2004 r. Nr 20, poz. 356.
  11. Honorowi Obywatele. ostrzeszow.pl. [dostęp 2018-01-26].
  12. Kinga Czernichowska: Zjazd absolwentów i zwiedzanie Politechniki Wrocławskiej. wroclaw.naszemiasto.pl, 2015-01-17. [dostęp 2018-01-26].
  13. Alan Chamberlin, JPL Small-Body Database Browser, ssd.jpl.nasa.gov [dostęp 2018-01-07] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]