Pseudomonas syringae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pseudomonas
Pseudomonas syringae cultures.jpg
Kultury Pseudomonas syringae na szalkach Petriego
Systematyka
Królestwo bakterie
Typ proteobakterie
Klasa Gammaproteobacteria
Rząd Pseudomonadales
Rodzina Pseudomonadaceae
Rodzaj Pseudomonas
Gatunek Pseudomonas syringae
Nazwa systematyczna
Pseudomonas syringae
Van Hall 1904
Plamy na liściu pomidora zainfekowanym przez P. syringae

Pseudomonas syringaegatunek gramujemnych, szeroko na świecie rozprzestrzenionych bakterii[1]. Według ankiety przeprowadzonej w 2012 r. wśród fitopatologów przez czasopismo „Molecular Plant Pathology” zajmuje pierwsze miejsce na liście najgroźniejszych bakteryjnych patogenów roślin[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to biegunowo urzęsiona bakteria przyjmująca kształt prostych lub nieznacznie wygiętych pałeczek. Oddycha tlenowo, używając tlenu jako ostatecznego akceptora elektronów, przeprowadzając denitryfikację. Jest katalazododatnia, chemoorganotroficzna, nie tworzy endospor. Potrafi rozkładać wiele węglowodorów, związków aromatycznych[1][3]. Z powodu braku enzymu dehydrolaza argininowa nie potrafi rozkładać argininy. Gatunek ten charakteryzuje się także brakiem swoistej oksydazy cytochromu C w łańcuchu transportu elektronów oddechowych. Ma wiele biegunów polarnych, wykorzystywanych do poruszania się. Jest to przystosowanie do pasożytniczego trybu życia[4].

P. syringae jako patogen roślin[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został po raz pierwszy wyizolowany i opisany przez Van Halla w 1904 r. na lilaku pospolitym (Syringa vulgaris), gdzie rozwijał się jako pasożyt. Potem jednak zaczęto go wykrywać na licznych gatunkach roślin, również jako pasożyta. Opisano wiele jego szczepów. Każdy z nich jest monofagiem pasożytującym na określonym gatunku roślin. Łącznie opisano ponad 50 szczepów tego gatunku[4].

Większość szczepów to pasożyty roślin. P. syringae infekuje rośliny poprzez rany, zarówno te powstałe w wyniku uszkodzeń mechanicznych, jak i drobne ranki wytworzone przez żerujące na roślinach szkodniki. Poszczególne szczepy P. syringae wywołują u roślin choroby zwane bakteriozami. W Polsce największe znaczenie mają: rak bakteryjny drzew owocowych, bakteryjna brązowa plamistość fasoli, bakteryjna kanciasta plamistość ogórka, bakterioza lilaka, gnicie róż kalafiora, bakteryjna cętkowatość pomidora[5] i plamistość pochew liści kukurydzy[6]. P. syringae atakuje także wiele innych roślin, zarówno dziko rosnących, jak i uprawnych. M.in. są to: klon, kasztanowiec zwyczajny, aktinidia smakowita, burak zwyczajny, jęczmień, groch, soja warzywna[7]

Badania naukowe nad P. syringae[edytuj | edytuj kod]

P. syringae jest prawdopodobnie najlepiej zbadanym bakteryjnym patogenem roślinnym do tej pory. Dzieje się tak dlatego, gdyż służy on jako modelowy organizm do badania zależności między roślinami a bakteryjnymi patogenami. Przy okazji licznych przeprowadzonych na nim badań naukowych wykazano, że ma on wiele charakterystycznych cech metabolizmu. wykazuje na przykład wysoką odporność na miedź i antybiotyki. Ma geny kodujące odporność na kationowe peptydy antybakteryjne i antybiotyki. Z czasem okazało się, że istnieją także niepasożytnicze szczepy tego gatunku. Są wykorzystywane do zwalczania grzybów powodujących gnicie owoców i warzyw po zbiorze. Wykazano także, że mają one zdolność zapobiegania i ograniczania skutków działania mrozu na rośliny uprawne. W genomie P. syringae zidentyfikowano gen odpowiedzialny za wytwarzanie białka powodującego wytwarzanie lodu. Dzięki wyeliminowaniu genów odpowiedzialnych za produkcję tego białka u roślin można uniknąć znacznej liczby uszkodzeń mrozowych wśród roślin uprawnych. Może to być wykorzystane także do produkcji sztucznego śniegu przez ośrodki narciarskie w warunkach zbyt wysokiej temperatury, uniemożliwiającej jego wytwarzanie tradycyjną metodą[4].

Przypisy

  1. a b Hans G. Schlegel: Mikrobiologia ogólna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2 8301005, s. 136–137. ISBN 139994.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać J. Mansfield i inni, Top 10 plant pathogenic bacteria in molecular plant pathology, „Mol. Plant Pathol.”, 6 (13), 2012, s. 614–629, DOI10.1111/j.1364-3703.2012.00804.x, PMID22672649 (ang.).
  3. Norberto J. Palleroni: Pseudomonas. W: Bergey's Manual of Systematic Bacteriology, Volume Two, The Proteobacteria. George M. Garrity, Don J. Brenner, Noel R. Krieg, James T. Staley (red.). John Wiley & Sons, Inc., 2009, s. 323–354.
  4. a b c Microbewiki. Pseudomonas syringae. [dostęp 2017-08-05].
  5. red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011, s. 185-193. ISBN 978-83-09-01077-7.
  6. Franciszek Lisowicz, Agata Tekiela: Szkodniki i choroby kukurydzy oraz ich zwalczanie. W: Technologia produkcji kukurydzy. Andrzej Dubas (red.). Warszawa: Wydawnictwo Wieś Jutra, 2004.
  7. The Minnesota Soybean Field Book. [dostęp 2017-08-06].